BM Küresel İlkeler Sözleşmesi (United Nations Global Compact, UNGC); 2000 yılında dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın liderliğinde başlatılan, dünyanın en büyük gönüllü kurumsal sürdürülebilirlik girişimidir. 170'i aşkın ülkede 22.000'in üzerinde şirket; insan hakları, çalışma standartları, çevre ve yolsuzlukla mücadele alanlarında belirlenen 10 evrensel ilkeye uyum taahhüdünde bulunmuştur. UNGC üyeliği; uluslararası yatırımcı, müşteri ve düzenleyici nezdinde sürdürülebilirlik taahhüdünün şeffaf bir göstergesidir.
10 İlke
UNGC; dört tematik alanda toplam 10 ilke içerir. Üye şirketler; bu ilkelere kurumsal politikalarında ve günlük operasyonlarında uyum sağlamayı taahhüt eder.
İnsan Hakları
- İlke 1: Uluslararası ilan edilmiş insan haklarının korunmasına destek olmak ve saygı duymak.
- İlke 2: İnsan hakları ihlallerine ortak olmaktan kaçınmak.
Çalışma Standartları
- İlke 3: Örgütlenme özgürlüğü ve toplu sözleşme hakkını desteklemek.
- İlke 4: Her türlü zorla ve cebren çalıştırmayı ortadan kaldırmak.
- İlke 5: Çocuk işçiliğini etkili biçimde önlemek.
- İlke 6: İş ve meslekte ayrımcılığa son vermek.
Çevre
- İlke 7: Çevresel sorunlara karşı ihtiyat ilkesini desteklemek.
- İlke 8: Daha fazla çevresel sorumluluk taşıyacak girişimlerde bulunmak.
- İlke 9: Çevre dostu teknolojilerin gelişimini ve yaygınlaşmasını teşvik etmek.
Yolsuzlukla Mücadele
- İlke 10: Rüşvet ve şantaj dahil her türlü yolsuzluğa karşı mücadele etmek.
Üyelik Süreci
- Üst yönetim taahhüdü: CEO veya eşdeğer yetkilinin imzasıyla katılım mektubu hazırlanır ve UNGC'ye iletilir.
- Başvuru ve onay: Online başvuru tamamlanır; şirket kabul edildiğinde resmi üye listesine eklenir.
- İç altyapının kurulması: 10 ilkenin günlük kararlara nasıl entegre edileceğini gösteren politikalar ve prosedürler hazırlanır.
- Yıllık Communication on Progress (CoP): Üye şirket, her yıl 10 ilke kapsamındaki ilerlemesini standart bir formatla raporlar.
- Aktif katılım: Yerel network etkinlikleri, sektörel inisiyatifler ve UNGC akademik programlarına katılım yoluyla üyelik aktif olarak yaşatılır.
Communication on Progress (CoP) Raporu
2023 yılından itibaren UNGC; CoP raporlamasını standart bir online soru seti formuna dönüştürdü. Yeni format; karşılaştırılabilir veri sağlamayı ve raporlama yükünü azaltmayı amaçlıyor. CoP raporu zamanında sunulmayan üyeler; önce "non-communicating" statüsüne alınır, ardından üyelikten çıkarılır.
UNGC üyeliği; bir başlangıç değil, sürekli bir disiplindir. 10 ilke ile uyumlu çalışmayı taahhüt eden bir kurum, her yıl ilerlemesini şeffaf biçimde paydaşlarıyla paylaşmak zorundadır.
Sıkça Sorulan Sorular
- UNGC üyeliği ücretli mi?
Evet. Şirketin yıllık ciro büyüklüğüne göre değişen ölçekli bir yıllık katkı payı söz konusudur. KOBİ'ler için minimum tutar düşük tutulmuş, büyük şirketler için ise gelir bandına göre artar.
- UNGC üyeliği GRI veya CSRD ile birlikte kullanılabilir mi?
Evet, hatta birbirini destekler. UNGC'nin 10 ilkesi; GRI ve ESRS standartlarındaki sosyal ve yönetişim göstergelerinin büyük bölümünü kapsar. UNGC üyesi şirketler; aynı veri setiyle GRI raporu ve CoP raporunu birlikte üretebilir.
- Türkiye'de UNGC yerel ağı var mı?
Evet. UN Global Compact Türkiye; 2013 yılında kurulmuş aktif bir yerel ağdır. Yerel etkinlikler, sektörel çalışma grupları ve eğitim programları aracılığıyla üyelere destek sunar.