İç tesisat projelendirme; bir yapının veya tesisin sıhhi tesisat, ısıtma-soğutma-havalandırma (HVAC), doğal gaz dağıtım, yangın söndürme, basınçlı hava ve elektrik altyapısının mühendislik çizim ve hesaplarının hazırlanmasıdır. Yapı kullanma izninden işyeri açma ruhsatına kadar pek çok yasal süreç; eksiksiz ve onaylı tesisat projelerine bağlıdır. Doğru tasarlanmış tesisat; konfor, güvenlik ve enerji verimliliğinin temelini oluşturur.
Tesisat Proje Türleri
| Tesisat | Kapsam | Onay Mercii |
|---|---|---|
| Sıhhi Tesisat | İçme suyu, kullanma suyu, atıksu, yağmur drenajı | Belediye |
| Isıtma Tesisatı | Kombi/kazan, radyatör, döşemeden ısıtma | Belediye + Doğal gaz şirketi |
| Soğutma Tesisatı | Split, VRF, chiller, fancoil | Belediye |
| Havalandırma | Mekanik havalandırma, egzoz, mutfak davlumbazı | Belediye |
| Doğal Gaz | Servis hattı, iç tesisat, baca, sayaç | Doğal gaz dağıtım şirketi |
| Yangın Tesisatı | Sprinkler, hidrant, gaz söndürme | İtfaiye onayı |
| Basınçlı Hava | Kompresör, dağıtım, kurutucu | İç onay |
| Elektrik Tesisatı | Aydınlatma, priz, motor besleme, topraklama | Belediye + Elektrik şirketi |
| Zayıf Akım | Yangın algılama, güvenlik, network, ses | İç onay + İtfaiye (yangın) |
Sıhhi Tesisat Projelendirme
- Sıhhi tesis sayımı: WC, lavabo, duş, mutfak evyesi sayısının belirlenmesi.
- Su ihtiyacı hesabı: Sıhhi tesis başına debi katsayısı uygulanarak toplam ihtiyaç.
- Borulama tasarımı: Plastik, bakır veya çelik boru seçimi; çap hesabı.
- Su deposu boyutlandırma: Günlük tüketim + emniyet stoku.
- Hidrofor seçimi: Basınç ihtiyacı + debi karşılayan pompa grubu.
- Atıksu drenaj: Eğim, çap, havalandırma boruları.
- Yağmur suyu drenaj: Çatı alanı + bölgesel yağış yoğunluğu.
- İzometrik çizim: Borulama 3D görsel sunumu.
- Malzeme listesi: Boru, vana, fittings detaylı liste.
HVAC Sistem Seçimi
| Sistem | Uygun Bina Tipi | Avantaj |
|---|---|---|
| Split klima | Küçük ofis, ev | Düşük yatırım, esnek |
| VRF (Variable Refrigerant Flow) | Orta-büyük ofis, hotel | Bölge bazlı kontrol, yüksek verim |
| Chiller + Fancoil | Büyük bina, AVM | Büyük kapasite, ısı geri kazanım |
| Klima Santrali (AHU) | Endüstriyel, hastane | Filtreli temiz hava |
| Toprak kaynaklı ısı pompası | Sürdürülebilir tasarım | %50+ enerji tasarrufu |
| VAV (Variable Air Volume) | Office, akıllı bina | Otomasyon entegre, enerji verimli |
Doğal Gaz İç Tesisat
Doğal gaz iç tesisat projelendirme; dağıtım şirketinin (İGDAŞ, BURSAGAZ, başkagaz vb.) onaylı mühendisleri tarafından yapılmak zorundadır:
- Doğal gaz tüketim hesabı (kazan, kombi, ocak, su ısıtıcı)
- Servis hattı (giriş)
- Sayaç odası ve sayaç boyutu
- İç dağıtım borulama (siyah çelik, bakır veya polietilen)
- Baca ve havalandırma
- Acil kapatma vanası
- Test ve devreye alma prosedürü
İç tesisat; binanın sinir sistemidir. Yanlış tasarlanmış bir tesisat; binanın ömrü boyunca konfor, enerji verimliliği ve güvenlik açısından bedel ödetir.
Sıkça Sorulan Sorular
- İç tesisat projesi olmadan yapı kullanma izni alınır mı?
Alınmaz. Yapı kullanma izninin ön koşulu; tüm tesisat projelerinin belediye tarafından onaylanmış ve uygulama denetiminin tamamlanmış olmasıdır.
- Mevcut bina için tesisat projesi gerekli mi?
Yeniden yapım veya kapsamlı tadilat varsa evet. Ayrıca; doğal gaz dönüşümü, ısıtma sistemi değişikliği, kapasite artırımı gibi durumlarda da proje gerekir.
- HVAC tasarımında enerji verimliliği nasıl sağlanır?
Bina ısı yükü hesabıyla başlayıp doğru kapasite seçimi; yüksek COP/EER değerli ekipman tercihi; bina yönetim sistemi (BMS) entegrasyonu; ısı geri kazanımlı havalandırma; bölge bazlı kontrol gibi tasarım kararlarıyla.