İş Sağlığı ve Güvenliği Temel Eğitimi; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kapsamında tüm işverenlerin çalışanlarına vermekle yükümlü olduğu yasal bir gerekliliktir. Eğitimlerin verilmemesi durumunda işverenin sorumluluğu artar ve iş kazası meydana gelmesi halinde hukuki ve idari sonuçlar doğabilir. Eğitimler işyerinin tehlike sınıfına göre 8 ders saati, 12 ders saati veya 16 ders saati olarak planlanır.
İşyerinde İSG Organizasyonu
- İş Güvenliği Uzmanı: İşyerinde risklerin belirlenmesi, önlenmesi ve İSG süreçlerinin yönetilmesinden sorumlu yetkin kişidir.
- İşyeri Hekimi: Tehlike sınıfından bağımsız olarak tüm işyerlerinde işyeri hekimi görevlendirilmesi zorunludur.
- Diğer Sağlık Personeli: 10 çalışan ve üzeri çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunludur.
- İSG Kurulu: Tehlike sınıfına göre periyodik olarak toplanan, iş sağlığı ve güvenliği kararlarını alan ve kayıt altına alan kurumsal yapıdır.
Tehlike Sınıfına Göre Eğitim Süreleri
| İşyeri Sınıfı | Ders Saati | Tekrar Periyodu | Sektör Örneği |
|---|---|---|---|
| Az Tehlikeli | 8 ders saati | 3 yıl | Ofis, perakende, hizmet |
| Tehlikeli | 12 ders saati | 2 yıl | Üretim, otomotiv, gıda |
| Çok Tehlikeli | 16 ders saati | Yıllık | İnşaat, madencilik, kimya |
Eğitim Müfredatı
Bakanlık tarafından belirlenen zorunlu İSG eğitim konuları aşağıdaki gibidir:
- Genel konular: İş sağlığı ve güvenliği kavramı, çalışanların hak ve sorumlulukları, yasal yükümlülükler.
- Sağlık konuları: Meslek hastalıkları, biyolojik ve psikososyal riskler, ilkyardım ve kişisel sağlık korunumu.
- Teknik konular: Kimyasal, fiziksel ve ergonomik riskler, makinelerle güvenli çalışma, elektrik tehlikeleri, yangın güvenliği, acil durum yönetimi, kişisel koruyucu donanım kullanımı, iş ekipmanlarının güvenli kullanımı.
Eğitim Kazanımları
- İSG temel kavramlarının anlaşılması
- Tehlike ve risk farkındalığının artırılması
- İşyeri özel risklerin tanınması
- Kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı
- Acil durumlara doğru müdahale
- İş kazalarının önlenmesi
- İlk yardım temel bilinci
- Ergonomik çalışma alışkanlıkları
Etkili İSG eğitimi, iş kazalarını azaltmanın en doğrudan yoludur. Bilinçli çalışan, işyerindeki en güçlü güvenlik bariyeridir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Eğitim verilmeden iş kazası olursa ne olur?
İşverenin gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almadığı değerlendirilir ve hukuki sorumluluk doğabilir.
- Eğitimler hangi dilde verilebilir?
Çalışanların anlayacağı dilde verilmesi esastır. Yabancı çalışan bulunan işyerlerinde tercüman desteği sağlanmalıdır.
- Tehlike sınıfı nasıl belirlenir?
İşyerinin NACE koduna göre Bakanlık tarafından otomatik olarak belirlenir.